Przejdź do treści

Ćwiczenia z niemyślenia - czyli kilka słów o uważności​

Uważność to świadomość więc jest obecna wszędzie i zawsze. To sposób bycia tu i teraz. Gdy bywamy częściej tu gdzie jesteśmy, możliwe że z czasem odkryjemy że:

Czujemy mniejszy niepokój

 Śpisz lepiej

Czujesz więcej lekkości

A nawet więcej szczęścia.

I być może gdy słyszysz te rzeczy myślisz świetnie! Co mam zrobić? To proste: skupić uwagę. Gdzie dokładnie? Możesz skierować ją tam gdzie chcesz i skupić się w dokładnie na tym miejscu

Jeśli nie nikt wcześniej nie mówił ci jak to zrobić to zrób to w sposób jaki okazujesz uwagę komuś kogo kochasz. W takim kontakcie jesteś Ty, ta osoba i to że jesteście razem. A ponieważ to ktoś kogo kochasz, nie oceniasz tej osoby. Jesteście razem z życzliwością i otwartością

I choć wydaje się to niemożliwe, w taki sposób można być ze sobą i swoją:

 Złością

 Ekscytacją

 Zmartwieniem

 Radością.

Jest jednak jeden warunek: uwaga skierowana jest tu gdzie aktualnie jesteś i na chwilę która trwa

zamiast czytać - obejrzyj film

Bo choć nasze ciało tu jest. To bywa że umysł podróżuje. Najczęściej do przeszłości lub przyszłości. I jesteśmy nieobecni

Bo choć jesteśmy tu, nie jesteśmy teraz. A czy jest coś poza teraz? Czasem mówimy o przyszłości i tym co przyniesie choć nie można się tam przenieść ani w niej być. 

Gdy przyszłość nadejdzie będzie teraz. I nawet gdybyśmy umieli się cofać w przeszłość. Czas który byśmy zastali byłby teraźniejszością. I mimo, że te czasy nie istnieją poza nasze umysłem, my dorośli i nasze dzieci łatwo tam utykają. 

Martwiąc się tym co przyniesie jutro lub żałując tego czego nie zrobil wczoraj. A gdy tak się dzieje utyka im to, co dzieje się teraz. 

A ponieważ dzieje się to tak często, to wydaje się nam że to oczywiste, że tak jest, choć tak naprawdę to opcjonalne

Uważność pomaga doświadczyć samego bycia. W tym co jest w nas i dookoła. Ze świadomością, że to co czuję, myślę i przeżywam to nie ja. Tylko część mojego doświadczenia.

To bycie tu i teraz, z łagodności i bez oceniania nazywamy uważnością.

Po co dzieciom uważność?

Balon pomaga dzieciom uświadomić sobie jak uczucia gromadzą się w ich środku, kiedy ich ciała się są napięte a oni czują złość czy frustracje.

Uczucia narastają i w ciele. Rośnie napięcie a z nim frustracja i może nawet złość gromadzona w środku.  

Naszym zadaniem jest nauczyć dziecko wspierających sposobów radzenia sobie z emocjami, bo jeśli zostawimy je zgromadzone w środku, same znajdą sposób by wyjść. Może trochę w mniej kontrolowany sposób i wybuchną

Praktyka uważności może pomóc wypuścić powietrze z naszego balonika.

Jakie korzyści ma uważność na dzieci?

1 – Lepsza samoregulacja

Uważne praktyki pomagają dzieciom w samoregulacji! Kiedy dzieci są w stanie dostroić się do chwili obecnej i wczuć się w swoje ciało, lepiej radzą sobie z dużymi emocjami, takimi jak złość i frustracja. Dzięki uważnym praktykom uczniowie są mniej reaktywni emocjonalnie i lepiej potrafią starannie wybierać odpowiednie działania.

2 – Zwiększona samoocena

Uważność polega na nieosądzaniu i akceptacji siebie, chwili, emocji i doświadczeń. Kiedy uczniowie uczą się mówić: „Czuję się zdenerwowany. Akceptuję to uczucie i akceptuję siebie”, czują się lepiej sami ze sobą!

3 – Zmniejszony niepokój

Badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Stanforda wykazało, że 8-tygodniowy trening uważności dla uczniów klas 4-6 zmniejszył objawy niepokoju. Ponieważ uważność uczy uczniów wyciszania „bałaganu” w ich umysłach poprzez wyciszanie myśli o przeszłości lub zmartwień o przyszłość, dzieci są w stanie lepiej przenieść swoją uwagę na chwilę obecną.

4 – Poprawa umiejętności społecznych

W jaki sposób skupienie się na sobie, swoich myślach, emocjach i ciele może poprawić interakcje z innymi? Badania pokazują, że uważne praktyki zwiększają współczucie i prawdopodobieństwo, że ludzie pomogą innym, którzy tego potrzebują! Kiedy dzieci uczą się akceptować siebie i uznawać własne emocje, ból lub doświadczenia, są również bardziej wyczulone na emocje innych.

5 – Lepsza koncentracja

Uważność polega na skupieniu się tylko na chwili obecnej, więc nie jest zaskoczeniem, że badania pokazują, że uważne praktyki pomagają dzieciom w koncentracji. Gdy dzieci uczą się przenosić swoją uwagę i skupiać się tylko na oddechu lub odczuciach w dłoniach, uczą się, jak dostroić się do jednej rzeczy lub jednego zadania, co procentuje w klasie.

6 – Lepsze podejmowanie decyzji

Badania pokazują, że osoby z uważną praktyką są w stanie lepiej rozważyć rzeczywiste czynniki w procesie podejmowania decyzji i dostroić się do informacji z poprzednich doświadczeń. Kiedy dzieci uczą się, jak skupić się na chwili obecnej, są w stanie lepiej dostroić się do szczegółów danej sytuacji, jednocześnie wyciszając czynniki zewnętrzne lub pragnienia, co jest niezbędne w szkole!

4 mity Uważności

Mit #1 Mindfulness polega na siedzeniu w ciszy, spokoju i bezruchu.

Częścią mindfulness są ćwiczenia w bezruchu, siedzenie najspokojniej jak to możliwe i słuchanie dźwięku lub oddechu. Jednak ich celem nie jest faktyczne siedzenie w ciszy czy w bezruchu tylko zaproszenie do zrobienia tego najlepiej jak dziecko w danej chwili potrafi. Mindfulness składa się z gier, zabaw, eksperymentów angażujących różne zmysły i nie wymagających od dzieci cichego siedzenia w nieruchomej pozycji.

Mit #2 Mindfulness może być formą dyscypliny, zarządzania zachowaniem lub sposobem na przestrzeganie zasad.

Mindfulness to jakość świadomości, którą można wnieść do każdej czynności i każdego doświadczenia w ciągu dnia. Jest oferowana bez oczekiwań, jako zaproszenie do samoświadomości. Mindfulness to po prostu zwracanie uwagi na rzeczy takimi, jakimi są w danej chwili, a czasami sposób, w jaki rzeczy są w tej chwili nie jest przyjemny!

Mit #3 Mindfulness oznacza bycie spokojnym i wolnym od stresu.

Choć badania wskazują, że praktyka mindfulness wspiera stany relaksacji, redukcję stresu, poprawę samoregulacji i pozytywne emocje, mindfulness sam w sobie nie jest spokojem, relaksem czy radością. Intencją ćwiczeń mindfulness jest wspieranie świadomości dzieci, a nie wytwarzanie określonego stanu, emocji lub ich zmiany.

Mit #4 Dzieci, przejawiające nadpobudliwość z ADHD nie mogą praktykować mindfulness.

Jeśli mamy dzieci z dużą ilością energii to mogą i powinny praktykować mindfulness. Badania sugerują, że ćwiczenia uważności dla dzieci neuroatypowych pomagają trenować umysł, aby lepiej się skoncentrować i utrzymać skupienie. Z czasem i praktyką dzieci będą coraz lepsze w samoregulacji swojej energii, a przecież o to chodzi!

Jeśli szukasz łatwych sposobów na wprowadzenie przyjaznej dziecku uważności do swojego harmonogramu to sięgnij po tego E-book!

Znajdziesz tam kilka prostych pomysłów na włączenie zabawnych, angażujących i przyjaznych dzieciom ćwiczeń do Waszego codziennego (przed)szkolnego harmonogramu. 

Ten post napisała, z czułością i uważnością Agnieszka Jankowska-Figaj.