Przejdź do treści

Jesienne aktywności w klimacie uważności

Po aktywnym lecie przychodzi czas, by zwolnić, zanurzyć się w zmysły i odpocząć.

Jesień, pełna kolorów i zapachów, zaprasza nas do refleksji i adaptacji do zmian – a praktyka uważności może być tu niezwykle pomocna. Mamy dla was kilka uważnych ćwiczeń, które możecie wykonać wraz z dziećmi – w domu, szkole czy przedszkolu, by pomóc im lepiej poznać swoje zmysły, złapać kontakt z uczuciami  i eksplorować zmieniający je otaczający świat.

To  także doskonały sposób, by spędzić czas wspólnie, w rytmie jesieni i w klimacie pełnym inspiracji. 

Dyniowy detektyw

To jedno z moich ćwiczeń uważności typu „skup się i zauważ”, które świetnie sprawdza się w jesiennym klimacie w domowym zaciszu jak i na zajęciach w szkole.

Świadome poznawanie otaczającego świata poprzez skupienie na zmysłach, pomaga zauważyć i detale, które zwykle umykają naszej uwadze. Dzieci będą miały szansę poznać dynie przez wszystkie pięć zmysłów, co doskonale wprowadza je w jesienną atmosferę. 

Do tej aktywności będziesz potrzebować małej dyni, jabłka lub gruszkiKażde dziecko powinno mieć swój owoc. Jeśli nie jest to możliwe, dzieci mogą pracować w małych grupach.

Uważna eksploracja

Dzieci siadają, biorą kilka głębokich oddechów i zaczynają obserwować swoją dynię, używając wszystkich zmysłów.

  • Wzrok: Poproś dzieci, aby uważnie przyjrzały się swojej dyni. Mogą zwrócić uwagę na kolor, rozmiar, kształt, a także wszelkie unikalne cechy, jak wzory, plamki czy rowki na powierzchni.

  • Dotyk: Zachęć dzieci do dotknięcia dyni i poczucia jej faktury. Czy jest gładka, czy chropowata? Może ma wyczuwalne wybrzuszenia lub rowki?

  • Węch: Poproś, aby przybliżyły dynię do nosa i wzięły głęboki oddech. Niech spróbują wyczuć, czy dynia ma specyficzny zapach.

  • Słuch: Dzieci mogą delikatnie postukać palcami w dynię i posłuchać, jaki dźwięk wydaje. Czy jest pusty, głuchy, a może twardy?

Rozpoznawanie

Gdy dzieci spędzą już trochę czasu ze swoją dynią, zbierz je wszystkie w jednym miejscu. Poproś dzieci, aby odwróciły się plecami, a następnie przemieszaj dynie, zostawiając między nimi odstępy. Teraz niech spróbują odnaleźć swoją dynię, wykorzystując zmysły i przypominając sobie cechy, takie jak rozmiar, tekstura, zapach lub unikalne oznaczenia.

Oddychanie jak Drzewo

To ćwiczenie głębokiego oddychania i ruchu, które wprowadza skupienie i spokój, jest idealne dla dzieci o wysokim poziomie energii. „Oddychanie jak Drzewo” pomaga im skierować energię w pozytywny sposób, uspokajając, gdy ruchy stają się wolniejsze, a głębokie oddychanie przejmuje kontrolę. Na zakończenie ćwiczenia dzieci siadają w pozycji relaksacyjnej, pozwalając sobie na chwilę wyciszenia i odpoczynku.

Poniżej znajdują się wersje ćwiczenia oraz medytacja, które można dostosować w zależności od potrzeb i możliwości grupy.

Krótkie ćwiczenie

Stań prosto w lekkim rozkroku, z rękami opuszczonymi wzdłuż ciała.

Weź powolny wdech i unoś ręce nad głowę. Wyobraź  sobie, że to gałęzie drzewa sięgające do nieba.

Wydech. Ręce powoli opadają. Palce ruszają się, naśladując opadające liście.

Powtórz ruchy kilka razy. Schodź niżej, aż twoje dłonie delikatnie dotkną ziemi. Następnie usiądź.

Medytacja

Znajdź wygodne miejsce i stań prosto. Stopy rozstaw szerzej niż biodra, ręce opuść wzdłuż ciała. Zamknij oczy, lub jeśli wolisz, pozostaw je otwarte. Zauważ, jak oddech wędruje przez twoje ciało. Poczuj, jak twoje stopy dotykają podłoża. Wyobraź sobie, że z każdą chwilą twoje ciało staje się coraz bardziej stabilne, jak drzewo, którego korzenie sięgają głęboko w ziemię.

Weź teraz głęboki wdech. Rozłóż ręce na boki. Wdychaj powietrze i unoś je nad głowę, jak gałęzie drzewa, które rozrastają się w stronę nieba. Wyciągnij dłonie wysoko, jakbyś chciał dosięgnąć słońca. Poczuj, jak twoje ciało rozciąga się, wydłuża, jakby każda twoja komórka była rozświetlona energią i spokojem.

Z wydechem pozwól rękom spokojnie opaść. Jeśli chcesz, możesz kołysać nimi w przód i w tył, trochę jak liście spadające z gałęzi. Poruszaj palcami, wyobrażając sobie, że są to małe listki, które lekko opadają na ziemię, unoszone przez delikatny jesienny wiatr. Każdy wydech to moment odprężenia – poczuj, jak twoje ciało powoli uspokaja się i odpręża.

Z kolejnym wdechem znów unieś ręce wysoko nad głowę, jakby gałęzie twojego drzewa rosły jeszcze wyżej. Z każdym wydechem pozwól rękom opaść jeszcze wolniej, wyobrażając sobie, że twoje liście delikatnie spadają na ziemię. Powtórz te ruchy kilka razy, coraz wolniej, aż poczujesz, że twoje dłonie dotykają ziemi.

Gdy twoje dłonie znajdą się przy ziemi, ugnij kolana i powoli usiądź na podłodze, skrzyżuj nogi. Wyobraź sobie, że teraz twoje drzewo odpoczywa, że jest spokojne i ciche. Zamknij oczy i weź kilka głębokich oddechów, pozwalając, by spokój otulił cię jak jesienne słońce.

Poczuj, jak z każdym oddechem napełnia cię ciepło i spokój. Bądź tu i teraz, jak drzewo, które akceptuje każdą zmianę i czerpie siłę z chwili obecnej.

Gdy będziesz gotowy, otwórz powoli oczy, zachowując ten wewnętrzny spokój.

Pytania do Refleksji.

Jeśli chcesz, możesz zadać dzieciom pytania po ćwiczeniu:

Jakie drzewo przedstawiałaś/przedstawiałeś?
Czy na twoich gałęziach rosły jakieś owoce lub orzechy?
Jakie kolory miały twoje liście?
 Jak się czułaś/czułeś, będąc drzewem?
Czy zauważyłaś/zauważyłeś jakieś zwierzęta w swoim drzewie, jak wiewiórki, ptaki czy pszczoły?
Jak się czułaś/czułeś przed i po ćwiczeniu?
Czy coś się zmieniło?

Jesień liścia Jasia

lisc

Historia, „Jesień liścia Jasia” autorstwa Leo Buscaglii, jest dla mnie ogromną inspiracją. W piękny sposób opowiada o przemijaniu i naturze zmian, wprowadzając dzieci w temat akceptacji cyklów przyrody, a także pomaga w refleksji nad własnymi emocjami i uważnością.

Zapraszam do przeczytania lub wysłuchania tej opowieści, dostępnej również na Jesień liścia Jasia – Leo Buscaglia.

Po wysłuchaniu historii „Jesień liścia Jasia” możesz zaproponować dzieciom ćwiczenie uważności oparte na obserwacji przyrody i przemijania, podobnie jak w opowieści o liściu Jasiu.

Moje Liście Uważności

To ćwiczenie pomoże dzieciom poczuć więź z naturą, rozwijać empatię i uważność w stosunku do świata wokół nich.

Daj dzieciom liście zebrane wcześniej lub poproś, by same znalazły różne liście w parku lub ogrodzie.

Zachęć każde dziecko, by dokładnie obejrzało swojego liścia. Warto zwróć uwagę na kolor, kształt, fakturę, i szczegóły, jak np. żyłki czy plamki.

Poproś dzieci, aby dotknęły liścia, poczuły jego strukturę, a także przybliżyły go do nosa, by zobaczyć, czy mają wyczuwalny zapach

Zapytaj dzieci, jak myślą, przez jakie „przygody” przeszedł ich liść. Jak długo był na drzewie? Jak mógł się czuć, kiedy opadał? Co symbolizuje jego opadanie?

Poproś dzieci, aby odłożyły liść w spokojnym miejscu, np. na trawę lub ziemię, jako symbol przemijania i nowego cyklu w przyrodzie, który może przynieść spokój i akceptację zmian.

Jesienne Karty oddechowe

Pobierz jesienne karty oddechowe i wypróbuj te proste i przyjemne ćwiczenia.

Jak to zrobić?

Wybierzcie kartę, po której będziecie śledzić oddech paluszkiem.

Weźcie wdech i przesuwajcie palec po kształcie. Zróbcie wydech i wędrujcie, tak jak wskazuje strzałka.

Zróbcie tle powtórzeń ile macie ochotę.

Pro tip: Nastawcie czasomierz na minutkę i koontynujcie ćwiczenie przez ustalony czas!

 

Te jesienne aktywności w klimacie uważności wniosą spokój i radość do waszych zajęć. Ćwiczenia pozwalają dzieciom odkrywać piękno natury i rozwijać uważność. Niech ta jesień będzie czasem pełnym wspólnego wyciszenia i czerpania z magii otaczającego nas świata!

Wpis napisała Agnieszka